W 2025 roku Kazachstan i Białoruś wydały pamiątkowe banknoty poświęcone 80. rocznicy zwycięstwa w II wojnie światowej. Kazachstan wprowadził banknot o nominale 1000 tenge, natomiast Białoruś – 80 rubli. Te emisje nie tylko oddają hołd historycznemu wydarzeniu, ale także odzwierciedlają narodową dumę i dziedzictwo kulturowe obu krajów. W artykule omówimy specyfikacje techniczne, symbolikę oraz znaczenie tych banknotów, a także ich rolę w świecie numizmatycznym.

Banknot Kazachstanu o nominale 1000 tenge

Nowy pamiątkowy banknot o nominale 1000 tenge (B161a), wprowadzony do obiegu 9 maja 2025 roku, jest poświęcony 80. rocznicy Wielkiego Zwycięstwa w II wojnie światowej. Jego wartość wynosi około 2,65 USD. Banknot został wyprodukowany przez Mennicę i Drukarnię Banknotów Narodowego Banku Kazachstanu (BFoNBK) i cechuje się paletą kolorów obejmującą żółty, czerwony i brązowo-beżowy. Szczegółowe informacje dotyczące wymiarów, nici zabezpieczającej i znaku wodnego nie zostały jeszcze potwierdzone, ale wiadomo, że banknot wykonano z papieru.

Awers (w orientacji pionowej) zawiera tekst w języku kazachskim, wizerunek żurawi w locie, wieczny płomień, Pomnik Chwały w Parku Panfiłowa w Ałmaty oraz godło narodowe Kazachstanu. Elementy te symbolizują pamięć o bohaterach wojennych i jedność narodową.

Rewers przedstawia kontur mapy Kazachstanu z fragmentami historycznych zdjęć archiwalnych z czasów wojny oraz wizerunek medalu Orderu Wojny Ojczyźnianej. Ten projekt podkreśla historyczne znaczenie zwycięstwa i wkład Kazachstanu w walkę z faszyzmem.

Banknot jest podpisany przez przewodniczącego Narodowego Banku Kazachstanu, Sulejmanowa, posiada prefiks AA i nakład 5 000 000 sztuk. Jego emisja zbiega się z Dniem Zwycięstwa, co nadaje mu szczególne znaczenie symboliczne.

Banknot Białorusi o nominale 80 rubli

Białoruś wydała pamiątkowy banknot o nominale 80 rubli (B149a) 31 marca 2025 roku, również poświęcony 80. rocznicy zwycięstwa narodu radzieckiego w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej. Jego wartość nominalna wynosi około 40 USD, a ograniczony nakład 80 000 sztuk czyni go szczególnie cennym dla kolekcjonerów. Wyprodukowany przez Goznak, banknot jest wykonany z papieru i cechuje się kolorystyką w odcieniach purpurowym, brązowym, czerwonym, różowym i żółtym.

Awers zawiera tekst w języku białoruskim, nominał jako element zabezpieczający, wizerunek nieznanego kościoła, pomnik „Odwaga” z kompleksu memorialnego Twierdzy Brzeskiej, wiatraki, kontur mapy Białorusi, ptaka na globusie oraz stojącą statuę kobiety. Elementy te odzwierciedlają historyczne i kulturowe dziedzictwo Białorusi oraz bohaterstwo jej narodu.

Rewers przedstawia Bramę Mińską, dziecięcą dłoń trzymającą rękę dorosłego, kwiat jabłoni, ptaki w locie oraz nominał jako element zabezpieczający. Te symbole podkreślają pokój, jedność i nadzieję na przyszłość, które umożliwiło zwycięstwo.

Banknot ma prefiks РБ, ale nie zawiera podpisu, co jest nietypowe dla takich emisji. Informacje o nici zabezpieczającej i znaku wodnym nie zostały jeszcze potwierdzone, a wymiary pozostają nieznane.

Symbolika i znaczenie historyczne

Oba banknoty mają głębokie znaczenie symboliczne, odzwierciedlając wkład Kazachstanu i Białorusi w zwycięstwo w II wojnie światowej. W Kazachstanie żurawie w locie symbolizują dusze poległych żołnierzy, a wieczny płomień i Pomnik Chwały upamiętniają bohaterskie czyny. Zdjęcia archiwalne na rewersie podkreślają pamięć historyczną, a medal Orderu Wojny Ojczyźnianej reprezentuje uznanie dla bohaterstwa.

Na Białorusi pomnik „Odwaga” w Twierdzy Brzeskiej jest jednym z najbardziej ikonicznych symboli oporu podczas wojny. Wizerunki Bramy Mińskiej, dziecięcej dłoni i kwiatu jabłoni symbolizują pokój, odrodzenie i nadzieję. Ptaki po obu stronach banknotu reprezentują wolność, a kontur mapy Białorusi podkreśla jedność narodową.

Te banknoty nie tylko oddają hołd historycznemu wydarzeniu, ale także służą jako narzędzia narodowej dumy. Przypominają współczesnym pokoleniom o cenie zwycięstwa i znaczeniu zachowania pokoju.

Rola ekonomiczna i kolekcjonerska

W Kazachstanie tenge jest główną walutą, a pamiątkowy banknot 1000 tenge ma pełny status prawnego środka płatniczego. Jednak jego duży nakład 5 000 000 sztuk sugeruje masową emisję, co może ograniczyć jego wartość kolekcjonerską w porównaniu do rzadszych wydań. Niemniej jednak powiązanie z Dniem Zwycięstwa i wysokiej jakości projekt autorstwa BFoNBK czynią go atrakcyjnym dla kolekcjonerów zarówno w Kazachstanie, jak i za granicą.

Na Białorusi rubel jest główną walutą, ale banknot 80 rubli jest przede wszystkim przedmiotem kolekcjonerskim ze względu na ograniczony nakład 80 000 sztuk. Jego wysoka wartość nominalna (40 USD) i unikalny projekt autorstwa Goznak czynią go pożądanym dla numizmatyków. Poprzednie białoruskie emisje pamiątkowe, takie jak te poświęcone wydarzeniom sportowym lub rocznicom historycznym, często szybko się wyprzedawały, co wskazuje na potencjalny popyt na ten banknot.

Miejsce w świecie numizmatycznym

Pamiątkowe banknoty Kazachstanu i Białorusi są częścią szerszej tradycji emisji poświęconych ważnym wydarzeniom historycznym. W Kazachstanie wcześniejsze banknoty pamiątkowe, takie jak te upamiętniające wydarzenia kulturalne lub astronomiczne, zyskały popularność dzięki wysokiej jakości druku i unikalnym projektom. Nowy banknot 1000 tenge prawdopodobnie podtrzyma tę tendencję, zwłaszcza ze względu na jego związek z Dniem Zwycięstwa.

Na Białorusi banknoty pamiątkowe związane z rocznicami lub wydarzeniami kulturalnymi również cieszą się dużym zainteresowaniem kolekcjonerów. Ograniczony nakład banknotu 80 rubli oraz jego symboliczny projekt, zawierający elementy Twierdzy Brzeskiej, czynią go potencjalnie cennym dodatkiem do kolekcji numizmatycznych.

Wnioski

Nowe pamiątkowe banknoty Kazachstanu (1000 tenge) i Białorusi (80 rubli), wydane w 2025 roku, są ważnymi symbolami upamiętniającymi 80. rocznicę zwycięstwa w II wojnie światowej. Ich projekty odzwierciedlają pamięć historyczną, narodową dumę i dziedzictwo kulturowe obu krajów. Podczas gdy banknot kazachski ma większy nakład i może być używany jako środek płatniczy, banknot białoruski, ze względu na ograniczony nakład, jest przede wszystkim przedmiotem kolekcjonerskim.

Dla numizmatyków te banknoty będą cennym dodatkiem do kolekcji, a dla szerszej publiczności – przypomnieniem o bohaterskiej przeszłości i znaczeniu pokoju. Takie emisje podkreślają rolę waluty jako nie tylko narzędzia ekonomicznego, ale także kulturowego, przyczyniając się do zachowania pamięci historycznej.

Vitalii Cherniuk (ibns 13299-R)

CEO World Vanknote Store