Jako kolekcjonerzy jesteśmy przyzwyczajeni do dokładnego oglądania każdego milimetra banknotu w poszukiwaniu najmniejszych oznak zużycia. Pojawienie się nowoczesnych, skomplikowanych elementów zabezpieczających — szerokich metalizowanych pasków, hologramów i elementów foliowych — przyniosło nie tylko nowy poziom ochrony przed fałszerstwami, ale także wiele dyskusji w środowisku numizmatycznym. Wielu kolekcjonerów błędnie przyjmuje technologiczne cechy wytwarzania za poważne uszkodzenia obniżające stan zachowania.
Technologia pochodzenia: dlaczego powstają wgłębienia i zagniecenia?
Podczas produkcji papieru i druku banknotów z szerokimi nitkami zabezpieczającymi gotowy wyroby często ulega lokalnemu napięciu i naciskowi. Jak zauważają eksperty wiodącej firmy certyfikującej PMG w swojej oficjalnej analizie, na powierzchni takich banknotów często pojawiają się specyficzne wgłębienia. Na pierwszy rzut oka mogą przypominać zwykłe pionowe zgięcie, jednak formują się one wyłącznie podczas procesu produkcyjnego. Podobna sytuacja dotyczy tak zwanych „crimps” — charakterystycznych zagnieceń na górnych lub dolnych krawędziach papieru. Według danych Standard Catalog of World Paper Money cechy te pojawiają się albo na etapie produkcji i przechowywania masy papierowej, albo bezpośrednio podczas druku i pakowania. Nie są one w żaden sposób skutkiem przebywania banknotu w obiegu.
Wpływ na ocenę stanu i status EPQ
Główne pytanie, które nurtuje numizmatyków: czy egzemplarz kolekcjonerski traci swój wysoki status z powodu takich niuansów produkcyjnych? Profesjonalni grade-rzy zapewniają, że obecność podobnych pionowych wgłożeń lub zagnieceń brzegowych nie uniemożliwia uzyskania wysokiej oceny w przedziale od Uncirculated do Choice Uncirculated — wszystko zależy od ogólnego stanu wizualnego egzemplarza. Co więcej, upragniony status EPQ (Exceptional Paper Quality) nie jest automatycznie odbierany tylko z powodu obecności takich znaczków, o ile nie mają one charakteru krytycznego i nadmiernego. Zrozumienie tych niuansów technologicznych pozwala prawidłowo oceniać stan materiału kolekcjonerskiego i unikać błędnych wniosków co do jego autentyczności lub jakości.
Vitalii Cherniuk - CEO World Banknote Store