20 marca 2025 roku Centralny Bank Libii (CBL) wydał wyjątkowy banknot o nominale 20 dinarów wykonany z polimeru — to druga emisja tego nominału. Wszedł do obiegu 24 marca 2025 roku obok istniejących wersji papierowych, co stanowi ważny krok w modernizacji libijskiej waluty. Wyprodukowany przez De La Rue na bazie polimeru Safeguard, zachwyca nie tylko designem, ale i technologiami zabezpieczeń. W tym artykule szczegółowo przyjrzymy się tej nowości i dodamy kilka fascynujących faktów o Libii i jej walucie, które zaskoczą nawet doświadczonych numizmatyków!
20 Dinarów (B553): Beżowe piękno z historyczną duszą
Ten banknot o nominale 20 dinarów wyróżnia się bogatą paletą kolorów — beżowy (tan), brązowy i czerwony harmonijnie się łączą, tworząc ciepły, a zarazem majestatyczny wygląd. Na awersie, z tekstem po arabsku, widnieje szkoła w Ghadames — starożytnym mieście znanym jako "Perła Pustyni". Ghadames, wpisane na listę UNESCO, słynie z unikalnej architektury z glinianych cegieł i labiryntu ulic, które od wieków chronią mieszkańców przed saharyjskim upałem. Projekt uzupełnia gwiazda z półksiężycem w technologii SPARK — zabezpieczenie, które mieni się i zmienia w zależności od kąta patrzenia.
Na rewersie, z tekstem po angielsku, znajduje się meczet Al-Ateeq w Oujlah — kolejny symbol bogatej historii Libii. Choć mniej znany niż atrakcje turystyczne Trypolisu czy Sabraty, ten meczet jest ważną częścią dziedzictwa kulturowego oazy Kufra. Gwiazda z półksiężycem pojawia się ponownie jako element SPARK, dodając symetrii projektowi. Banknot ma wymiary 148 x 75 mm i jest wykonany z trwałego, nowoczesnego polimeru Safeguard, który obiecuje długowieczność nawet w surowym klimacie pustyni.
Zabezpieczenia są nie mniej imponujące: holograficzna taśma z technologiami SPOTLIGHT, PUREIMAGE i DEPTH przedstawia Omara Mukhtara — legendarnego bohatera libijskiego oporu przeciw włoskiej kolonizacji. Jego twarz w hologramie przypomina o walce o wolność, która wciąż porusza serca Libijczyków. Jest też imitacja pełnej nitki zabezpieczającej z odmetalizowaną liczbą "20", choć tradycyjnego znaku wodnego brak — baza polimerowa narzuca własne reguły. Podpisany przez Belqasem, banknot został wydany 24 marca 2025 roku (choć informacje te wymagają jeszcze potwierdzenia).
Fascynujące fakty o banknocie i Libii: Efekt "wow" dla kolekcjonerów
Dlaczego ten banknot jest wart uwagi? Oto kilka faktów, które czynią go wyjątkowym:
- Polimerowa rewolucja na pustyni: Libia stała się jednym z nielicznych krajów Afryki, które przeszły na banknoty polimerowe. Ten materiał jest nie tylko odporny na zużycie, ale i idealny dla klimatu kraju, gdzie latem temperatura sięga +50°C, a burze piaskowe są codziennością. Wyobraź sobie: twoje banknoty pozostaną nienaruszone nawet po podróży przez Saharę!
- Omar Mukhtar — Lew Pustyni: Hologram z Omarem Mukhtarem to nie tylko dekoracja. Ten beduiński wojownik przewodził oporowi przeciw Włochom w latach 20. XX wieku i został stracony w 1931 roku. Nazywany "Lwem Pustyni", stał się symbolem niezłomności, a w 1981 roku nakręcono o nim hollywoodzki film z Anthonym Quinnem. Teraz jego duch żyje w tym banknocie!
- Dinar z naftowymi korzeniami: Libijski dinar to jedna z nielicznych walut, której stabilność historycznie wiąże się z bogactwem naftowym. Wprowadzony w 1971 roku na miejsce funta libijskiego, pojawił się, gdy kraj stał się dużym eksporterem ropy. Dziś, mimo politycznych zawirowań, dinar odzwierciedla potencjał gospodarczy Libii — a ten banknot jest częścią tej historii.
- Ghadames — miasto duchów z duszą: Szkoła na awersie to nie zwykły budynek. Ghadames było kiedyś ważnym ośrodkiem handlowym na szlaku karawan przez Saharę, a jego stara część wciąż zachowuje atmosferę minionych wieków. Mówią, że nocą słychać tam echa dawnych kupców — czy to nie magia dla banknotu?
Dlaczego warto go dodać do kolekcji?
Ten banknot to nie tylko środek płatniczy, ale prawdziwy artefakt łączący historię, kulturę i technologię. Polimerowa baza od De La Rue, hologram z Omarem Mukhtarem i delikatna równowaga między tradycją a nowoczesnością czynią go wyjątkowym. Jego design odzwierciedla istotę Libii — kraju pustyń, oaz i walki o niepodległość.
Libia może nie być pierwszym krajem, który przychodzi na myśl w kontekście numizmatyki, ale to właśnie sprawia, że jej banknoty są tak pociągające. To jak kawałek pustyni, który możesz trzymać w dłoniach, czując oddech historii. I kto wie, może za dekadę ten banknot stanie się rzadkim świadectwem przełomowego okresu w historii libijskiej waluty?
Vitalii Cherniuk (IBNS 13299-R)
CEO, World Banknote Store